Hoe een parentale burn-out voorkomen?

Parentale burn-out staat ook bekend als het ouderlijke uitputtingssyndroom. Het is een fenomeen dat steeds vaker voorkomt bij ouders. Volgens de UCLouvain zit 5 tot 8% van de Belgische ouders in een burn-out. Steeds trachten te voldoen aan de behoeften van onze kinderen en tegelijk jongleren met persoonlijke en professionele verplichtingen kan leiden tot emotionele en/of fysieke uitputting.

Is het mogelijk om deze situatie van ouderlijke overbelasting te voorkomen in een samenleving die steeds meer van ouders eist? KidsLife is op onderzoek uitgetrokken om duidelijkheid te scheppen over deze problematiek. 

Parentale burn-out versus ouderlijke stress 

Een parentale burn-out is een toestand van fysieke, emotionele en mentale uitputting die wordt veroorzaakt door de constante stress van het ouderschap. Niet te verwarren met normale ouderlijke stress, die vaak tijdelijk is. Hoewel deze twee verschijnselen elkaar overlappen, is een parentale burn-out chronisch en kan dit ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid en het welzijn van de ouders.  

Ouderlijke stress is een normale reactie op de dagelijkse beslommeringen van het opvoeden van kinderen, zoals meervoudige verantwoordelijkheden en onvoorziene gebeurtenissen. Parentale burn-out wordt daarentegen gekenmerkt door diepe uitputting, verlies van motivatie en een gevoel van emotionele vervreemding van de kinderen.  

Samengevat :

Kenmerken  Ouderlijke stress  Parentale burn-out 
Intensiteit   Matig tot hoog   Zeer hoog  
Aard van de symptomen   Frustratie, vermoeidheid, prikkelbaarheid   Diepe uitputting, emotionele terugtrekking  
Duur van de symptomen   Tijdelijk, kan schommelen   Aanhoudend, kan weken/maanden duren  
Reactie op de oplossingen   Reageert goed op pauzes en ontspannende activiteiten   Heeft aanzienlijke veranderingen nodig  
Impact op het ouderschap   Kan van invloed zijn op het geduld en de concentratie   Kan leiden tot emotionele onthechting  
Oplossingen   Relaxatietechnieken, timemanagement   Therapie, professionele ondersteuning  
Use the navigation bar above to access the full width of the table
De druppel die de emmer doet overlopen 

De druppel die de emmer doet overlopen 

De oorzaken van een parentale burn-out kunnen uiteenlopend zijn, maar ze hebben allemaal één ding gemeen: ze creëren een emotionele en/of fysieke overbelasting die ondraaglijk wordt voor de ouder(s). 

  • Eén van de belangrijkste oorzaken is het teveel aan verantwoordelijkheden. Het is de opeenstapeling van deze taken die snel ondraaglijk kan worden. Zeker als deze gepaard gaat met een intense mentale belasting.  
  • Onrealistische verwachtingen van ouders zijn een secundaire maar zeer actuele oorzaak. Veel ouders voelen zich gedwongen om een niveau van perfectie te bereiken dat moeilijk haalbaar is. Dit gevoel wordt versterkt door de 'sociale druk' die op de sociale netwerken wordt gecreëerd. Dat kan tot een gevoel van mislukking en frustratie leiden.  
  • Ook een gebrek aan gezinsondersteuning of sociaal isolement kan de situatie verergeren. Wanneer een ouder niemand heeft bij wie hij of zij terechtkan voor advies of hulp, neemt de kans op een parentale burn-out toe.  

Hoe herken je de symptomen van een parentale burn-out? 

 

Chronische vermoeidheid is een van de eerste tekenen. Het gaat om een onafgebroken gevoel van vermoeidheid dat niet weggaat, zelfs niet na langdurige rust. Ook prikkelbaarheid komt vaak voor. Ouders raken snel geïrriteerd of agressief tegenover hun kinderen of hun omgeving.  

 

Emotionele onthechting is nog een ander symptoom, waarbij de interesse in gezinsactiviteiten of in het welzijn van de kinderen verloren gaat. Tot slot kan een parentale burn-out ertoe leiden dat men geen plezier meer beleeft aan de activiteiten die doorgaans wel gewaardeerd worden. Spelen met de kinderen of tijd doorbrengen met vrienden is niet langer een bron van geluk.  

Beter voorkomen

Hieronder vind je onze tips die je helpen om te gaan met ouderlijke belasting en een parentale burn-out helpen te voorkomen. Onze collega's, mama's en papa's, hebben deze in de praktijk gebracht. 

In de omgang met kinderen is het erg belangrijk om consequent en coherent te zijn, het 'waarom' in aangepaste taal te kunnen uitleggen, een kader en grenzen voor hen te stellen (en zich er ook aan te houden!). Soms lijkt het eenvoudiger om op te geven en 'ja' te zeggen, als je 'nee' hebt gezegd... Ze zullen op lange termijn meer leren als je bij je standpunt blijft. Het kader moet worden aangepast aan hun leeftijd en maturiteit (het ene kind is het andere niet). Het moet mettertijd evolueren, afhankelijk van de evolutie van het kind. 
-
Isabel, mama van 2 dochters van 20 en 23 jaar.

Kinderen worden groter en veranderen, dat is zeker. Laten we zelf ook niet vergeten te veranderen! Gisteren moesten we hen een glas water brengen, vandaag moeten we hen erop wijzen om uit bed te komen. Vandaag schrijven we een nota voor hun leraar, morgen zullen we hen het advies moeten geven om een gesprek aan te vragen. Verzorgende ouder, ouder in balans met onze behoeften, ouder van een autonome volwassene... Het blijft 'ouder zijn', liefde gegarandeerd bij elke fase ;) 
-
Elise, moeder van een 13-jarige dochter en een 15-jarige zoon. 

Door verschillende operaties na de bevalling was het noodzakelijk om onmiddellijk na de geboorte van onze dochter een reddingsmechanisme in te stellen. Dankzij de goede communicatie met mijn man en de nauwgezette hulp van mijn moeder heb ik overbelasting kunnen voorkomen. Hoewel het geen basisreflex was, leerde ik om hulp vragen en aanvaardde ik om voor mezelf te zorgen, zodat ik er kon zijn voor mijn kinderen en hen kon liefhebben. Mijn advies: durf te zeggen dat het niet goed met je gaat en vraag om hulp zodat je niet recht op de muur afstevent! 
-
Gaelle, mama van een 3-jarige dochter. 

 

De geboorte van onze tweeling, 10 weken te vroeg, was een ware rollercoaster van emoties en uitdagingen. We moesten accepteren dat niet alles perfect verliep, vooral ook doordat ze anderhalve maand in de NICU van het ziekenhuis verbleven. Het loslaten van onze kinderen, wetende dat ze in goede handen waren maar tegelijkertijd zo kwetsbaar, was een van de moeilijkste dingen die we als ouders hebben moeten doen. Maar het was ook een les in vertrouwen en acceptatie van wat is.

Nu, naarmate onze tweeling opgroeit, leren we elke dag nieuwe dingen over onszelf en over het ouderschap. We streven naar "goed genoeg" in plaats van perfectie, wetende dat liefde, zorg en de steun van onze familie het allerbelangrijkst zijn. Het avontuur van ouderschap met een tweeling is uitdagend, maar ook buitengewoon belonend, en we zijn dankbaar voor elk moment dat we met onze twee kleintjes mogen delen.
-
Dieter, papa van een 5-jarige tweeling.

Help!

Parentale burn-out is een ernstig probleem dat heel wat ouders in België treft. Toetreden tot steungroepen in de vorm van een gesprek of online community kan je helpen je minder geïsoleerd te voelen. Hierdoor kun je je ervaring delen met anderen die begrijpen wat je doormaakt.  

Waarom niet overbelasting voorkomen door deel te nemen aan een Gezinskabinet georganiseerd door de Gezinsbond?  

naar de evenementen van de Gezinsbond

Medische opvolging kan zowel preventief als curatief zijn. Je kunt hulp krijgen van erkende organisaties, afhankelijk van het gewest waarin je woont. Bespreek dit zeker met je huisarts.

Je kunt surfen naar Born in Brussels als je in het Brussels gewest woont, daar staan tal van hulporganisaties vermeld.  

Voor eenoudergezinnen waar de last bij een alleenstaande ouder ligt, zijn de risico 's op een burn-out groter. Aarzel nooit om hulp te vragen.  

Deze podcasts helpen je om een parentale burn-out beter te begrijpen. Wat is het precies? Hoe herken je het? En vooral, wat zijn mogelijke oplossingen? 

Blijf Gloeien Podcast: 

De job waar je geen vrij van krijgt - parentale burn-out

Mama Baas Podcast: 

Parentale burn-out

Wat als je merkt dat een geliefde moe is, en zich onthecht van zijn of haar kinderen? 

 

Het is niet zo eenvoudig om iemand erop te wijzen dat het niet goed met hem of haar gaat. Open het debat met veel gevoel en begrip. Vertel hem of haar dat je er bent om naar ze te luisteren en hem of haar te ondersteunen. Stel voor om af en toe op de kinderen te passen zodat hij of zij een beetje kan uitblazen of zich kan ontspannen. 

 

Als de situatie uit de hand loopt, moedig je vriend(in) dan aan om op raadpleging te gaan bij een oudercoach en/of een gezondheidswerker om de situatie in positieve zin om te buigen.  

Niemand is perfect

Niemand is perfect

We eindigen met de getuigenis van onze collega Carlos, vader van een dochter van 6 jaar en een zoon van 8 jaar. Zijn advies zegt in het kort welke gemoedsrust volgens ons de beste is. 

We moeten realistisch blijven. De perfecte ouder bestaat niet. Het is beter om te streven naar 'OK' dan naar 'perfectie'. Uiteraard probeer je als ouder je best te doen om aandacht en liefde te schenken aan je kind(eren) en ervoor te zorgen... Maar aanvaard ook dat je fouten maakt! Laat ruimte voor het 'onvolmaakte' in je ouderschapsavontuur.

Betaalbaar geluk: handige tips van KidsLife

5 tips voor het kiezen van de perfecte kindernaam

5 tips voor het kiezen van de perfecte kindernaam

Een naam kiezen voor je baby? Niet zo simpel als het lijkt. Het is een beslissing voor het leven! Maar hoe kom je tot een consensus met je partner? Laat ons de lijst met tips doornemen en bekijken hoe we de perfecte naam voor je toekomstige baby kunnen vinden.
naar meer info
Hoe een parentale burn-out voorkomen?

Hoe een parentale burn-out voorkomen?

Parentale burn-out staat ook bekend als het ouderlijke uitputtingssyndroom. Het is een fenomeen dat steeds vaker voorkomt bij ouders. Is het mogelijk om deze situatie van ouderlijke overbelasting te voorkomen in een samenleving die steeds meer van ouders eist? KidsLife is op onderzoek uitgetrokken om duidelijkheid te scheppen over deze problematiek.
naar meer info
Reizen met een Baby: tips voor een stressvrij avontuur!

Reizen met een Baby: tips voor een stressvrij avontuur!

Een reis naar het buitenland met een baby vereist een beetje extra planning. Bereid je goed voor! Het zal je veel stress besparen als je ter plekke bent.
naar meer info